Powtórka z suw-miar w (MT 04/2008)
    Suwmiarka to chyba najbardziej uniwersalny przyrząd w technice pomiarowej.  Znajduje „pod ręką” się w każdym szanującym się warsztacie. Czy można zatem nie umieć się nią posługiwać? Nie można! To jedna z podstawowych umiejętności każdego szanującego się modelarza ZPM MDK! Ponieważ jednak (wiem to z doświadczenia) wielu z młodych techników ma z tym spore problemy, w rozwinięciu krótka powtórka z suw-miar.

   SUWMIARKA


    Nazwa przyrządu odnosi się do metody pomiaru, polegającej na dosunięciu szczęk (lub głębokościomierza) do ścianek (lub dna otworu) mierzonego elementu, w celu odczytania wymiaru z  podziałek. Dzięki trwałemu połączeniu suwaka z ruchomymi szczękami (1 wewn. & 1 zewn.) i wysuwanym głębokościomierzem, rozwarcie szczęk wewnętrznych, zewnętrznych oraz wysunięcie głębokościomierza zawsze jest w tej samej chwili jednakowe. Może też być dodatkowo ustalone (zablokowane) dla wygodniejszego odczytu przez dokręcenie śrubą blokującą suwak. Sposób pomiarów średnic zewnętrznych, wewnętrznych oraz głębokości otworów, pokazują zdjęcia poniżej.

     By odczytać wynik pomiaru, korzystamy z obydwu podziałek. W pierwszej kolejności pełne milimetry odczytuje się na podziałce prowadnicy (liczą się wszystkie nacięcia na prowadnicy, minięte przez początek skali noniusza – kreskę „0”).

    Taki pomiar pozwala jednak jedynie na pomiar z dokładnością do 1 mm. Dla uzyskania większej posłużymy się skalą noniusza. To specyficzna skala - jej nietypowość polega na tym, że podziałka ta nigdy nie jest milimetrowa. Komplet naciętych (lub wygrawerowanych) kresek na noniuszu ma zawsze o 1 mm mniejszą długość niż posiada określona przez producenta liczba centymetrów „bazowych”. Oznacza to, że gdy obie szczęki są zsunięte, kreski zerowe obydwu podziałek pokrywają się, natomiast ostatnia kreska noniusza znajduje się naprzeciw dziewiątej kreski prowadnicy - przed kolejnym pełnym centymetrem. Co to daje? Otóż kolejne kreski podziałki noniusza dzieli wówczas odległość o ułamek mniejsza niż 1 mm. Im mniejsza to wielkość (bywa bowiem różna dla różnych suwmiarek), tym dokładniejszy możliwy pomiar (jego miara podawana jest często przy końcu podziałki prowadnicy – vide rys. A - powyżej).

    Aby zatem odczytać wynik w dziesiątych (czasem w setnych) częściach milimetra, należy odnaleźć na noniuszu kreskę pokrywającą się dokładnie z kreską na podziałce prowadnicy. By uzyskać końcowy wynik łączymy odczyty, przed przecinkiem zapisując wynik odczytu z prowadnicy, po przecinku natomiast wynik odczytu z noniusza. Dla zobrazowania opisu - poniżej przykładowe odczyty pomiarów naszej rysunkowej suwmiarki.

    Dla uzyskania jeszcze większej wprawy polecam samodzielne odczyty pomiarów z rzeczywistych suwmiarek, pokazane na zdjęciach niżej. Czytelnikom obytym z pomiarami, stawiam także zadanie określenia dokładności odczytu w/w suwmiarek.


Ćwiczenia z odczytywania wyników pomiarów suwmiarkami

Tekst i zdjęcia: iPD


Powyższy artykuł ukazał się w miesięczniku Młody Technik 4/2008.
Można go również przeczytać bądź wydrukować z
pliku pdf.

Publikacja za pisemną zgodą Wydawcy.

 
Naszą witrynę przegląda teraz 83 gości